એક દિવસે મને એક સન્નારીએ એક સુંદર સવાલ લખીને પૂછ્યું, તેને પૂછ્યું, “દુનિયાનાં મોટાભાગનાં લોકો વર્ષનાં અંતે ભેટ સોગાદો ખરીદવામાં વ્યસ્ત થઇ જાય છે, તમે શું કરો છો? મને આતુરતા છે એ જાણવાની કે તમે ૨૦૧૩ને કે પછી કોઈ પણ “નવા” વર્ષને કેવી રીતે આવકારો છો.”

બીજા કેટલાંક લોકો પણ મને આ જ સવાલ રૂબરૂ મળ્યા હોય ત્યારે પૂછતાં હોય છે. હું પોતે કેવી રીતે ઉજવણી કરું છું એ કહું એ પહેલાં હું તમારી સાથે મારા ઉજવણી વિશેના વિચારો કહેવા માંગુ છું:

આપણે શું અને શા માટે ઉજવણી કરીએ છીએ?

પ્રસંગોની ઉજવણી આપણે પાર્ટી આપીને કરીએ તે ફક્ત એક રીત થઇ ઉજવણી કરવાની, એ હકીકતમાં તો એક શરતી ઉજવણી છે. જો આપણા મનની કાર્યરચના સમાજ, ધર્મ, અને સંસ્થાઓનાં આધારે ન થઇ હોત તો આપણામાંનાં ઘણા બધા જુદી રીતે ઉજવણી કરતાં હોત, એવું હું માનું છું. લોકો વેકેશન પર જઈને ઉજવણી કરે છે, સંસ્થાઓ પોતાના નફા માટે ઉજવણી કરે છે, ધાર્મિક સંસ્થાઓ પોતાની પરંપરાને ઉજવે છે. તફાવત ફક્ત એટલો જ છે કે તમે તમારા મહેનતથી કમાયેલા પૈસાથી ઉજવણી કરો છો, જયારે બીજી દરેક સંસ્થાઓ તમારા પૈસા ઉપર ઉજવણી કરે છે. એમને એવું લાગે છે કે તેઓ પણ ઉજવણીના હકદાર છે કારણકે તેઓ પણ પોતાનાં કાર્યસુચી પર તેટલી જ મહેનત કરે છે. તેમને પણ પોતાની ધ્યેયસિદ્ધિ માટે ઉજવણી કરવાનું એટલું જ મોટું કારણ છે પછી ભલે ને એમની સિદ્ધી તમારા કારણે હોય.. વિડંબનાની એક માત્રા કુદરતી રીતે જ આ દુનિયામાં રહેલી હોય છે, કદાચ આ દુનિયાને ટકાવવા માટે એની જરૂર છે.

વારું, તો લોકોને મન જેનું મહત્વ હોય છે તેની તેઓ ઉજવણી કરે છે. અને લોકોને મન જેનું મહત્વ છે એ ખરેખર તો એમનાં માટે મહત્વનું નથી, તેનું મહત્વ હોવું જોઈએ તેવું માનવા માટે હકીકતમાં તેમનાં મનને ટેવ પડાઈ છે. દાખલા તરીકે, જો તમે હિંદુ હોવ તો દિવાળીનું તમારે મન મહત્વ હોવું જોઈએ, જો મુસ્લિમ હોવ તો ઇદનું, અને જો ઈસાઈ હોવ તો ક્રિસમસનું મહત્વ હોવું જોઈએ. જો આ બધું ચુકી જતા હોવ તો તમારાથી એ અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે તમે આ બધા દિવસો ઉજવો જેવા કે નવું વર્ષ, ફાધર્સ ડે, મધર્સ દે, જન્મ દિવસ, વર્ષગાંઠો વિગેરે. સત્ય તો એ છે કે, આપણા બધા માનવ મિત્રોના મગજમાં એવું બેસાડી દેવામાં આવ્યું છે, અને પછી તેઓ તેની જ ઉજવણી કરે છે જેનાં વિષે તેમનાં મગજમાં ગોઠવવામાં આવ્યું હોય છે.

હું કેવી રીતે ઉજવણી કરું છું?

જયારે તમારું અસ્તિત્વ બીજા માટે લાભદાયી હોય, ભલે ને કોઈ એક માટે, તો પણ તમારી પાસે એક કારણ છે ઉજવણી કરવાનું. પ્રસંગ કોઈ પણ હોય, મારી મનપસંદ રીત ઉજવણી માટેની એ છે કે કઈક કોઈકને મદદરૂપ થવું, જેને જરૂરત હોય તેને માટે કઈક ઉપયોગી થવું. અને મને જ્યાં સુધી યાદ છે ત્યારથી મારી આ જ રીત હંમેશાથી રહી છે. કોઈ સમારંભનું આયોજન કરવું કે તેમાં ભાગ લેવો એ તો ઉજવણીની માત્ર એક રીત છે. હું કોઈ દેખાડો કરવા કરતાં તો કોઈને ખવડાવવાનું પસંદ કરીશ.

તો, આ વર્ષે, દિવાળી, ક્રિસમસ અને નવા વર્ષે, અમે ધાબડા, શાલ, ઉનની ટોપીઓ, અને મોજાની નજીકનાં ગામડાનાં લોકોમાં વહેચણી કરી. આ ત્રણેય પ્રસંગોએ ગામનાં લોકો ભેગા થયાં, અને સત્સંગ કર્યો હતો, અમે ખીર, ભાત અને હલવો બનાવ્યો હતો. દિવાળી ઉપર મેં તેમને રામની વાતો કરેલી અને ક્રિસમસ ઉપર મેં ઈશુની સંક્ષિપ્તમાં વાત કહી. ગામડાનાં લોકો બહુ સરળ અને નિરહંકારી હોય છે. તેઓ બન્ને પ્રસંગોમાં અભિભૂત થઇ ગયા હતાં અને તેમની લાગણીઓને આહ અને આંસુઓથી વ્યક્ત કરેલી.

કૃતજ્ઞતા એ મને ખબર છે ત્યાં સુધી ઉજવણીની એક મહાન રીત છે. પ્રસંગની ઉજવણી એ તો એક માત્ર સામાજિક બહાનું છે. જયારે તમે કૃતજ્ઞ હોવ છો ત્યારે દરેક દિવસ ઉજવણીનો હોય છે. જયારે ઉજવણી માટે તમારે કોઈ કારણ –ધાર્મિક કે બીજું કોઈ પણ– ની જરૂર નથી રહેતી ત્યારે હર ક્ષણ ઉજવણી છે, અને તે એક મહત્વપૂર્ણ પ્રસંગ બની જાય છે તમારા જીવન માટે બધા લેબલો, તારીખો, દિવસોની પેલે પાર પણ એવું કઈક છે જે ઘાઢ, ઊંડું, વધારે સારું, અને મહાન છે, જે તમારી અંદર અને આજુબાજુ અસ્તિત્વ ધરાવે છે. જે ખરેખર તો તમારા ધ્યાન અને સમયને લાયક છે. તે ઉજવણી કરવાને યોગ્ય છે. અને તે છે જીવન.

એક કરોડોપતિની દીકરીએ થોડાક સમય પહેલાં પોતાનો જન્મદિવસ ઉજવ્યો અને તે વાત તેને મને લખી. મેં તેને પૂછ્યું કે તેને ખાલી ખર્ચો કર્યો કે કશાયમાં રોકાણ પણ કર્યું? તેને જવાબ આપ્યો તેને પોતાનો જન્મદિવસ એકદમ સ્ટાઈલમાં ઉજવ્યો અને ખુબ ખર્ચો કર્યો. મેં પાછુ લખી જણાવ્યું કે મારો કહેવાનો સંકેત પૈસા માટે નહોતો પરંતુ કર્મ પ્રત્યે હતો. કે પોતે પોતાના ભૂતકાળનાં સારા કર્મોના ફળને તો અત્યારે માણી રહી છે, પરંતુ શું તેને પોતે વર્તમાનમાં પણ તેવા કર્મોમાં પોતાનું રોકાણ કરી રહી છે કે જેથી કરીને ભવિષ્યમાં પણ તેને ફાયદો મળતો રહે? જયારે ફક્ત તમે તમારા માટે જ જીવો છો ત્યારે કદાચ તમે ઉજવણી કરતાં હશો પણ તેમાં ખાલી ખર્ચો જ હશો. જયારે ઉજવણી તમારા જીવનમાં આપવાનું પર્યાય બની જાય છે ત્યારે તમારું ખરું રોકાણ ચાલુ થાય છે. તમારા આનંદ, શાંતિ અને સંતોષનું ખાતું હંમેશા વધતું અને છલકાતું થઇ જશે.

જાવ! તમારે મન જેનું મહત્વ હોય તેના માટે ઉજવણી કરો. જીવન ને ઉજવો – તમારું અને બીજાનું પણ. તમે ખુદ એક ઉજવણી છો.

શાંતિ.
સ્વામી

તમારા મિત્રોને મોકલવા માટે અહી ક્લિક કરો: Share on Facebook0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0Google+0Email to someone