એક દિવસે, ધ્યાનની શિબિરમાં, એક સ્ત્રીએ મને કહ્યું કે તેની પાસે જોઈતી લગભગ દરેક ચીજવસ્તુ છે, અને છતાં પણ તે ખુશ નથી. તે વર્ષોથી પોતાના જીવનમાં રહેલાં ખાલીપા સાથે લડતી આવી છે અને છતાં પણ હજી સુધી તેમાંથી બહાર આવી શકી નથી. તેણે કહ્યું કે પોતે ધ્યાન અને બીજું બધું પણ કરીને જોયું છે પરંતુ કોઈ નક્કર પરિણામ મળ્યું નથી.

“એક ખાલીપો સતત છે અને હું મારા જીવનમાં ખુશ નથી,” તેણે કહ્યું. “મારા કુટુંબમાં દરેકજણ સારા છે અને મારે કોઈ આર્થિક સમસ્યા પણ નથી, પણ બસ મને એવું લાગ્યા કરે છે કે હું અહી કોઈની સાથે સંબંધિત નથી. મને ખબર નથી પડતી કે હું મારા આ દુઃખમાંથી કેવી રીતે બહાર આવું. મને ખબર પણ નથી પડતી કે હું મારી જાતને કેવી રીતે વ્યક્ત કરું, હું ખુશ પણ છું અને નાખુશ પણ. જીવન એક અર્થહીન કવાયત જેવું ભાસે છે. મોટાભાગનાં દિવસોમાં હું નકારાત્મક અને ખુબ જ હતાશા અનુભવું છું.”

“જયારે આપણું પેટ ભરાયેલું હોય ત્યારે આપણને કુદરતીપણે જ મીઠું (ડીઝર્ટ) ખાવાનું મન થાય છે,” મેં કહ્યું. “માનવ મગજનું એક અંતર્ગત વલણ હોય છે નકારાત્મક વિચાર કર્યા કરવાનું. અને, જીવને તમને બધું જ આપી દઈને તમારી મુશ્કેલીઓને હરાવીને એક વિજયની લાગણી અનુભવવાથી વંચિત રાખી દીધાં છે.”

“મને માફ કરજો?” તેને વિસ્મય પામતાં કહ્યું. “તમે એમ કહો છો કે હું એટલાં માટે દુઃખી છું કેમ કે મારે કોઈ ચિંતા કરવાનું કારણ નથી?”
“ચિંતા નહિ,” મેં જવાબ આપતાં કહ્યું. “કાળજી. તમારી પાસે કશાની કાળજી કરવાને માટે કશું જ નથી. કોઈ ધ્યેય શોધો, કોઈ કારણ કે જે તમારી જાત કરતાં પણ મોટું હોય અને જેથી કરીને તમારી પાસે કાળજી કરવા માટે કશુંક હોય, જીવવા અને વિકાસ કરવાં માટે કશું હોય.”

પછી મેં તેને એક વાર્તા કહી, આ રહી તે:

એક પિતા દરરોજ સાંજે કામ પરથી પાછો આવીને પોતાનાં પુત્ર સાથે રમતો. એક વખતે તેને કોઈ અગત્યનાં કામનો એક પત્ર આપવાનો હતો. તે પોતે જાણતો હતો કે તેને પોતાનાં પુત્રને કોઈ કામમાં મશગુલ રાખવો પડશે કે જેથી કરીને પોતે પોતાનાં કામમાં ધ્યાન આપી શકે. જયારે પોતે તેનાં માટેનાં કોઈ ઉપાયનો વિચાર કરતો હતો, ત્યારે તેની નજરે છાપાંમા આવેલી એટલાસ કંપનીની એક મોટી જાહેરાત કે જેમાં દુનિયાનો નકશો હતો તે ધ્યાનમાં આવ્યું.

તેને ખુબ જ કાળજીપૂર્વક તે નકશાને અનેક માપનાં ટુકડાઓમાં કાપીને પોતાનાં પુત્રને આપતાં કહ્યું.

“જો આ દુનિયાનાં નકશા વાળું ઝીગ્સો પઝલ છે,” તેને કહ્યું. “તું આ ટુકડાં ભેગા કરીને પાછો નકશો બનાવી દે તો તે પછી આપણે બન્ને સાથે રમીશું.”

તેને લાગ્યું કે આનાંથી તે નાનું બાળક ચોક્કસ અમુક કલાકો સુધી વ્યસ્ત રહેશે. જો કે પેલો છોકરો તો અડધા કલાકમાં જ પાછો આવીને બોલ્યો કે કોયડો સંપૂર્ણપણે ઉકેલાઈ ગયો છે.

“કેવી રીતે?” પિતાએ કહ્યું. “માન્યામાં ન આવે એવી વાત છે આ તો!”
એ તો એકદમ સહેલું હતું, પપ્પા,” પુત્રે જવાબ આપતાં કહ્યું, “જયારે મેં દુનિયાનાં નકશા વાળા કોયડાને સુલઝાવવાની કોશીશ કરી જોઈ ત્યારે તે એકદમ કંટાળાજનક લાગતું હતું. પણ, પછી મેં જોયું કે તેની પાછળ એક ચિત્ર હતું. મેં તે ચિત્રને પૂરું કરવાની કોશીશ કરી અને દુનિયાનો નકશો આપોઆપ બની ગયો.”

કોઈ વખતે બસ એટલું જ કરવાનું હોય છે – ઉલટું કરીને જુઓ.

આપણે જીવનનો નકશો ભેગો કરવામાં લાગેલા છીએ. આપણે બસ બધું જાણી લેવું હોય છે, પરંતુ તે કોઈ બગીચામાં લટાર મારવા જેવું સરળ નથી હોતું. ખાસ એટલાં માટે કે એમાં (જીવનમાં) કઈ બહુ જાણી લેવા જેવું છે નહિ અને જીવનનો અર્થ પામવાનું કાર્ય એકદમ કંટાળાજનક છે. દુનિયાનાં નકશાને ભેગો કરવામાં કોઈ રમુજ નહિ મળે જો તમને ભૂગોળમાં કે કોયડા ઉકેલવામાં કોઈ રસ નહિ હોય તો. રસ જાળવી રાખવા માટે આપણી પાસે કઈક એવું હોવું જોઈએ કે જેની આપણે કાળજી કરતાં હોઈએ.

જે ક્ષણે તમને કઈક એવું મળી જશે કે જે તમને પ્રેરણા આપતું થશે ત્યારે જીવન આપોઆપ એક કંટાળાજનક નકશામાંથી એક સુંદર ચિત્રમાં પરિવર્તિત થઇ જશે. તે તુરંત તેની ઉત્સાહ પમાડે તેવી અને રસપ્રદ બાજુ પ્રદર્શિત કરશે. માર્ટીન લ્યુથર કિંગે આ વાત બહુ સુંદર રીતે કહી છે, “જયારે આપણે મહત્વની વસ્તુઓ માટે ચુપ થઇ જઈશું ત્યારે જીવન અસ્તિત્વનાં અંતની શરૂઆત થઇ જશે.”

તમે જીવનની સફરમાં ગમે ત્યાં કેમ ન હોવ, તમારી ઉત્તેજના માટે કઈક નવું શોધવાં જેવું કાયમ ત્યાં કશુક હોય છે જ. દુનિયાનાં નકશાને જોડવાની કોશિશ ન કરો. તેનાં બદલે, તમારા સુંદર જીવનનાં ચિત્રનાં ટુકડાને ભેગા કરવાની કોશિશ કરી જુઓ અને બાકીનું બધું એની જગ્યાએ આપોઆપ ગોઠવાઈ જશે. એવું કશુક શોધો કે જેની કાળજી તમે કરી શકો. અને, જો તમારી પાસે કોઈ હેતુ ન હોય કે જે તમને હલાવી શકે, એક એવું ચિત્ર કે જે તમને આકર્ષી શકે તો તેનો અર્થ છે તમે દ્રઢતાપૂર્વક ઈમાનદારીથી નથી શોધી રહ્યાં. કોઈપણ વ્યક્તિ હેતુ લઇને જન્મતી નથી હોતી, દરેકજણ તેમનો હેતુ શોધી કાઢતાં હોય છે. અર્થ વગરનું જીવન એ એક કંટાળાજનક અને દુઃખી જીવન હોય છે.

પેટનાં દુઃખાવાની ફરિયાદ લઇને એક સ્ત્રી એક દાકતર પાસે જાય છે. થોડી તપાસ કર્યા પછી દાક્તરે તેને કહ્યું કે તેને કોઈ જીવલેણ બીમારી લાગુ પડી છે અને તેની પાસે ફક્ત ત્રણ મહિના જીવવા માટે બચ્યાં છે.

“હું કશું કરી શકું તેમ નથી દાકતર?” તેને અત્યંત ચિંતા પૂર્વક પૂછ્યું. “મારે ખરેખર ત્રણ મહિનાથી વધુ જીવવું છે.”
“તારા લગ્ન થઇ ગયેલાં છે?”
“ના”
“તો પછી કોઈ ફિલસૂફ વ્યક્તિને પસંદ કરીને પરણી જા”
“ખરેખર?” તેને આશા સાથે પૂછ્યું. “તેનાંથી હું વધારે જીવી શકીશ?”
“ના એવું તો નહિ,” દાક્તરે જવાબ આપતાં કહ્યું, “પણ એનાંથી જીવન તને ઘણું લાંબુ લાગશે.”

જીવનની ઘડિયાળ દરેક માટે એક સરખી ઝડપથી જ ટીક-ટીક કરી રહી છે. તેમ છતાં, નવાઈ લાગે તેવી રીતે તે દરેકજણ માટે અલગ અલગ ગતિ પકડતી હોય તેવું લાગે છે. આપણામાંના અમુક લોકો કોઈ સનસનીખેજ ચલચિત્ર જોતાં હોય તેવું લાગે છે, પૂરી તલ્લીનતા સાથે તેઓ તેમાં ડૂબેલાં હોય તેવું લાગે છે, હર પળને તેઓ માણતાં હોય છે. અને બાકીના અમુક જણા હવામાન સમાચાર સાંભળતા હોય તેવું લાગે છે – નીરસ અને નિરાશાજનક, તેમાં કોઈ ઉત્તેજના જ નથી હોતી. તમારે કઈ ચેનલ જોવી તે બિલકુલ તમારા હાથની વાત છે. એ બધું ત્યાં છે ફક્ત તમારે એક સાચું બટન દબાવવાનું હોય છે.

જો તમે ધીરજતાથી રાહ જોઇને બેઠેલાં હોવ અને જીવને હજુ પણ તમને કોઈ તક આપી ન હોય તો જાવ ઉભા થઇને તેને ઝડપી લો. તક ખરેખર કોઈ દરવાજો ખટખટાવતી હોતી નથી, તકોને ઉભી કરવામાં આવતી હોય છે. બુદ્ધે એકવાર કહ્યું હતું, “તમારા જીવનનો હેતુ, તમારો હેતુ શોધી કાઢવાનો છે અને તમારી જાતને તેને પુરા હૃદયપૂર્વક સમર્પિત કરી દેવાનો છે.” કોયડાનાં ટુકડાઓ ત્યારબાદ આપોઆપ ત્યાં ગોઠવાઈ જશે. તમે તમારા જીવનની હરેક ક્ષણને તમારી સમક્ષ એકદમ સુંદરતાથી ખુલ્લી થતી જોઈ શકશો. પછી ઘડિયાળની દરેક ટીકટીક તમારા જીવનને વધુ ને વધુ ઉંચે ઊંચકતી જશે.

જેવા તમે તમારી જાતને એક હેતુમય જીવન અને ખુશીઓ માટે કટિબદ્ધ કરી લેશો ત્યારે, તમારા દરેક ડર ચાલ્યાં જશે કારણકે કુદરત ત્યારે તમને એક વિશાળ રમતનાં મેદાનમાં મૂકી દેશે. ત્યાં તમને જે કઈ પણ મળશે તે તમે કશું ગુમાવી શકો તેનાંથી લાખો ગણું વધારે હશે. જે કઈ પણ તમારા જીવનમાંથી અદ્રશ્ય થઇ શકે તેમ હોય તેની એટલી જ કીમત હોય છે જેટલી એક કરોડપતિ માટે તેનાં બટવામાં રહેલું થોડું પરચુરણ. આ જ વાત હેતુ છે તે તમારા જીવનમાં કરતુ હોય છે. કોયડો એક ચિત્ર બની જાય છે.

તમારા જીવનનાં ચિત્રને સુંદર રંગોથી ભરી દો. કેનવાસને બિલકુલ ખાલી ન રાખતાં. જેમ કે મેં પહેલાં પણ કહ્યું હતું, બધું જ છે અહી. તેને જુવો, તેનો રસ ઉઠાવો.

શાંતિ.
સ્વામી

તમારા મિત્રોને મોકલવા માટે અહી ક્લિક કરો: Share on Facebook
Facebook
0Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Google+
Google+
0Email to someone
email